Blog > Komentarze do wpisu

KILKA PRAWD O ŻURKU I BIAŁEJ KIEŁBASIE czyli POLSKIE TRADYCJE WIELKANOCNE NIE SĄ WCALE TAKIE POLSKIE.

żurek z białą kiełbasąW okresie przedświątecznym rekordy oglądalności bije notka na temat różnicy między żurkiem, a barszczem białym, w której napisałem wymyśloną przez siebie opowieść. I jak się okazało nie do końca wówczas trafnie pokazałem różnicę między tymi dwiema zupami. Gdyby jeszcze ktoś szukał zawzięcie, jaka jest różnica między żurem, żurkiem i barszczem białym to wyjaśniam raz na zawsze:

 

Żur - to zupa gotowana na mocnym zakwasie z mąki żytniej i na wywarze z jarzyn. Jest to zupa postna, bardzo kwaśna i nie okraszana żadnymi dodatkami.


Żurek - to już zupa świąteczna, gotowana na zakwasie z mąki żytniej, oraz na wywarze z mięsa, kości i jarzyn. Gotowany często na wędzonce i różnych kiełbasach.  Podawany koniecznie z kiełbasą i jajkiem, często z dodatkiem gęstej kwaśnej śmietany.


Barszcz Biały - to odmiana świątecznej zupy, zwanej żurkiem. Różnica polega na tym, że zupę tą gotuje się na zakwasie z mąki pszennej. Zupa ta jest mniej kwaśna, ma delikatniejszy i subtelniejszy smak. Zupa ta powstała, jako bardziej arystokratyczna wersja żurku, dla delikatniejszych hrabiowskich podniebień i z droższej, bo pszennej mąki. Gotowana i podawana jak żurek.


A teraz parę słów o białej kiełbasie. Nieprawdą jest, że biała kiełbasa na Wielkanoc, to czysto polska tradycja, tak samo, jak nieprawdą, że polskim zwyczajem jest choinka bożonarodzeniowa. Zarówno kiełbasa, jak i choinka to naleciałości, które przyszły do nas wraz z zaborami. Tradycyjne Wielkanoce polskie święconki i dania, to chleb żytni, razowy, różnego rodzaje mięsiwa i jajka. Mazurki pojawiły się z czasem i to tylko w bogatych domach. Na ciasta stać było nielicznych, a więc baby wielkanocne, najprostsze z ciast były podstawowym ciastem, które gościło na wielkanocnych stołach.

 

Wracając jednak do białej kiełbasy, to jest to wyrób typowo niemiecki i właśnie stamtąd przywędrował na polskie stoły wraz z zaborami niemieckim i austriackim. Biała kiełbasa to tradycje bawarskie modyfikowane na ziemi polskiej w zależności od możliwości materiałowych producentów. Warto zauważyć, że na wschodzie, w zaborze rosyjskim biała kiełbasa była rzadkością. To my dzięki pewnej asymilacji z Niemcami i Austriakami wprowadziliśmy na polskie stoły białą kiełbasę. Krótko mówiąc daliśmy się w kuchni w tym miejscu zniemczyć. Polski tradycyjny żurek gotowany na wędzonce i tradycyjnej surowej podwędzanej kiełbasie, przeszedł przeróbkę i jego kwaśność zaczęto łamać białą kiełbasą, która z czasem praktycznie prawie zupełnie zaczęła zastępować w żurku zwykłą kiełbasę. Chociaż zauważcie, że poza świętami wielkanocnymi, w restauracjach i barach żurek spotyka się z jajkiem, ale … na zwykłej kiełbasie.

 

Będąc w kilu krajach europejskich, a także czytając tu i ówdzie o kuchniach europejskich zauważyłem, że biała kiełbasa ogólnie jest rzadkością kulinarną. Powszechna jest jedynie w Niemczech, Austrii, czy Szwajcarii. Mniej już ją widać w Polsce, Czechach, czy Słowacji. Nie mam jej praktycznie na Węgrzech, bo tam białą surową zastępują kiełbasy surowe z papryką. Śladowe ilości można zauważyć we Włoszech, gdzie miesza się na północy z kuchnią Austrii i Szwajcarii, na wschodzie Francji, czy Anglii. Nie zauważyłem jej w Irlandii.

 

A biała, która przywędrowała do nas z Niemiec, na wielkanocnym stole jest chyba jednak polskim wymysłem, ale może ktoś z zagranicy, albo ze znawców kulinariów wyprowadzi mnie z błędu? Ciekawe jak kształtują się tradycje wielkanocne w poszczególnych rejonach Polski? Co ciekawego pojawia się na świątecznych stołacj, czego nie zobaczy się gdzie indziej?

 

Na koniec życzenia dla moich Czytelników. Krótkie, i treściwe: Życzę Wam tego, czego Wy życzylibyście mnie.

 


WNIOSEK: BEZMYŚLNA TRADYCJA JEST JAK FANATYZM, ZABIJA CZŁOWIEKA W … CZŁOWIEKU.

sobota, 23 kwietnia 2011, mr.polarny

Polecane wpisy

Komentarze
2011/04/24 00:04:46
Wesołych Świąt Dźwiedziu! :)
-
mr.polarny
2011/04/24 09:16:07
A i Tobie Sekt życzę dobrych, i wesołych i mimo, że nie w rodzinnym gronie, to nie będą przez to gorsze niż inne.
A poza tym wszystkiego najlepszego również na po świętach, bo to chyba ważniejsze, niż spokój w święta.
-
2011/04/25 00:32:28
Radosnych, szczęśliwych , zdrowych i słonecznych Świat Wielkanocnych życzę Tobie i całej Twojej rodzinie. Co do białej kiełbasy, to tu w Berlinie, nie jest tak dobra jak wyrób w Polsce :)
-
pesymistyczne
2011/04/25 09:23:46
U mnie w domu, a pochodzę z miasta oddalonego od Lublina o ok. 100km, nie robi się żurków itd. na święta, a barszcz chrzanowy. To tradycja z domu taty i katują mnie tym paskudztwem co roku. :-)
-
mr.polarny
2011/04/25 11:19:23
MARII dziękuję, za życzenia i Tobie też życzę wszystkiego najlepszego, tylko ja wolę, żeby to co najlepsze było również po świętach.
Jadłem niemiecką kiełbasę i mi smakuje i wygląda jak wyroby z fabryki w filmie "Skrzydełko czy nóżka" z Luisem De Funes :)

PESY barszcz chrzanowy, to wspaniała zupa :D, robię ją zimą. Ostatnio nawet CD i iCMk-ka się do nich przekonały. A przekonały się, również dlatego, że zasmakował im sos chrzanowy... do kotletów z jajek :D
-
firzbakk
2011/04/25 12:10:42
A ja życzę Ci tego co sobie wymyślisz , ot co ;-)
-
aatlanika
2011/04/25 12:39:00
Ja też się przyłączam do życzeń - żeby było wystarczająco dużo czasu na to co ważne ale i na to co nieważne ale przyjemne i oby to co dobre trwało podczas świąt i dłuuugo po świętach :).
-
mr.polarny
2011/04/25 14:57:36
FIRZBAKK no to ja już sobie wymyśliłem. Jak się spełni to masz u mnie flachę ;)

AATLANIKA dziękuję, ładne i rzeczowe życzenia, zawsze też wszystkim życzę, aby to co się życzy w święta trwało znacznie dłużej.
-
2011/04/25 17:15:18
Znam dobrze ten film z Luisem De Funes :), tak... autentycznie tak wyglada ta kielbaska, smaki bywaja rozne:)
Zyczenia tez sa przyjemne, bo wiecej tej radosci sie przyda w codziennym dniu. Dziekuje.
-
2011/04/25 19:44:58
Hmmm, co innego pochodzenie potrawy a co
innego tradycja, pamiętasz Miziu Misia ?
-
mr.polarny
2011/04/25 20:14:30
MARII Proszę.

ASPRO tradycja i pochodzenie potrawy to oczywiście dwie różne rzeczy, ale są tradycje, które mają swoje źródła historyczne w Polsce, a są i takie, które przychodzą do nas z innych krajów. Np. dzisiejszy "czerwony" Mikołaj to tradycja tak naprawdę amerykańska i wypromowana przez amerykańskie media. Choinka w domach to tradycja, która przyszła z Niemiec, mimo iż się zakotwiczyła bazując na słowiańskim przybieraniu drzew. O białej kiełbasie mówi się, że to tradycyjna bawarska kiełbasa, tyle, że biała kiełbasa przerobiona na polski sposób, trafiając na polskie stoły właśnie w czasie Wielkanocy, to już tradycja polska, chociaż wydaje mi się, że właśnie przyniesiona ze stołów niemieckich.
-
ksania
2011/04/25 22:42:32
jak tradycja jest smaczna to czemu by jej nie kontynuować. w moich regionach a tak szczerze to raczej tylko w moim domu jada się "talerz obfitości" w którego skład wchodzi: czerwony barszcz na wędzonce, wkrojone wędliny, jajka, twaróg i chrzan otarty na wiórki. wszystko ładuje się według uznania i apetytu. zapewniam że pyszne i nieistotne skąd pochodzi :)
wesołego po świętach :)
-
2011/04/26 20:20:12
pomyśl życzenie i pamiętaj - aby sie spełnilo musisaz zeta za okno wypieprzyc!

jesli życzenie sie nie spełni to przynajmniej ktos, kto znajdzie zeta sie ucieszy ;)

(to moja metoda, juz ci ją kiedys zdradzilam, nie? ;)

a propos żuru, aby bylo na temat: żółta żaba żarła żur

-
mr.polarny
2011/04/27 23:31:51
KSANIA twaróg w barszczu czerwonym z jajkiem? To jakiś rodzaj chłodnika czy też może na ciepło? Hm... to jest dopiero ciekawa tradycja.
Szkoda, że inni nie dzielą się takimi ciekawostkami, to byłaby fajna lektura dla badaczy folkloru :)

ANULINA jakoś wyrzuciłem tego zeta za okno i ... nie mogę się wciąż doczekać spełnienia życzenia ;)
żubr żarł żur z żurawiną żując żółte żołędzie ;)
-
2011/05/14 20:58:57
A white pudding Polarku? pl.wikipedia.org/wiki/White_pudding
Spoznione acz serdeczne zyczenia switeczne LOL
I slonecznej wiosny.
Ofczus
DODATKI


ZAPRASZAM